×
بین الملل
شناسه خبر : 216504
تاریخ انتشار :

نورنیوز تاثیر سیاست‌های خاورمیانه‌ای ترامپ بر رهبران کشورهای عربی را بررسی می‌کند؛

ترس رهبران عرب از سرنوشت سادات؛ صلح یا سقوط؟

دونالد ترامپ در مذاکرات صلح خاورمیانه با چالش‌های جدی روبه‌رو است. رهبران عربی که تحت فشار افکار عمومی و تهدیدات منطقه‌ای قرار دارند، نسبت به هرگونه توافقی که منجر به بی‌ثباتی بیشتر شود، محتاطانه عمل می‌کنند. در این میان، بازیگران منطقه‌ای همچون عربستان و مصر در تلاشند تا نقش خود را در شکل‌دهی آینده منطقه تثبیت کنند.

نورنیوز - گروه بین‌الملل : طبق گزارش منتشر شده در سایت خبری هیل (The Hill)، اگر هدف اصلی ترامپ حل سریع مسائل خاورمیانه و جلوگیری از بروز جنگ‌ها و بی‌ثباتی باشد، اعمال فشار بیشتر بر کشورهای عربی ممکن است به نتایج منفی و پیش‌بینی‌نشده‌ای منجر شود.

اگرچه رهبران کشورهای عربی از نگرانی بابت برکناری از طریق انتخابات مصون هستند، تجربیات تاریخی مربوط به بحران‌های منطقه‌ای و حساسیت‌های ناشی از منازعات اسرائیل - فلسطین، نگرانی‌های جدی را برای رهبران این کشورها به وجود آورده است. در این زمینه، ازسرگیری جنگ در غزه، جابه‌جایی جمعیت فلسطینی یا الحاق اراضی در کرانه باختری می‌تواند به‌طور قابل توجهی ثبات سیاسی این رژیم‌ها را تهدید کرده و بر ادامه حاکمیت آن‌ها تأثیر منفی بگذارد.

در برخی از کشورهای عربی، مسئله فلسطین به‌عنوان ابزاری برای توجیه مشکلات داخلی و ناکامی‌های حکومتی استفاده می‌شود. این مسئله به‌ویژه زمانی پررنگ می‌شود که منازعه فلسطینی-اسرائیلی وارد وضعیت بن‌بستی شده است. در چنین شرایطی، رهبران این کشورها قادرند تا مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی داخلی خود را به تهدیدات خارجی، به‌ویژه اسرائیل، نسبت دهند و توجه مردم را از بحران‌های داخلی منحرف کنند. با این حال، زمانی که این منازعه شدت می‌گیرد و تنش‌ها افزایش می‌یابد، ساختارهای سیاسی و اجتماعی در این کشورها به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرند. تشدید این تنش‌ها می‌تواند به بی‌ثباتی قابل توجهی منجر شود و توانایی رهبران عرب برای حفظ کنترل و مشروعیت سیاسی را به چالش بکشد.

حملات 7 اکتبر 2023 به اسرائیل و جنگ ویرانگر پس از آن در غزه تغییرات عمده‌ای در منطقه ایجاد کرد. این تغییرات همزمان با اظهارات جنجالی ترامپ  مبنی بر اخراج دائمی فلسطینی‌ها شدت گرفت. این اظهارات نه تنها حقوق مشروع مردم فلسطین را زیر سوال برد، بلکه به‌طور غیرمستقیم مشروعیت متحدان منطقه‌ای او را نیز تضعیف کرد.

با وجود آنکه این رهبران از طریق فرآیندهای دموکراتیک به قدرت نرسیده‌اند، نظر عمومی همچنان نقشی اساسی در تقویت یا تضعیف ثبات نهادهای حکومتی ایفا می‌کند. این امر مستقیماً بر ثبات رژیم‌ها و توانایی آن‌ها برای حفظ قدرت تأثیر می‌گذارد. تجزیه و تحلیل‌های تاریخی نشان داده‌اند که مسئله فلسطین می‌تواند عاملی برای ایجاد چالش‌های داخلی و خارجی در کشورهای عربی باشد. به همین دلیل، رهبران  این کشورها در اتخاذ سیاست‌های خود احتیاط بیشتری دارند. آن‌ها آگاه‌اند که هرگونه جابجایی جمعیتی یا الحاق اراضی می‌تواند وضعیت حقوقی و انسانی منطقه را پیچیده‌تر کند و تهدیدی برای مشروعیت و اقتدار سیاسی آن‌ها به شمار آید.

ویرانی‌ها و تلفات انسانی گسترده در غزه و لبنان تأثیرات عمیقی بر افکار عمومی در جهان عرب گذاشته و یادآور تجربه تاریخی ناکبا در سال 1948 می‌باشد که در آن زمان بسیاری از فلسطینی‌ها مجبور به آوارگی شدند. در مقایسه با کشتارهایی مانند دیر یاسین و تنتورا که در آن دوره به‌عنوان حوادثی با ابعاد انسانی و سیاسی جدی شناخته می‌شدند، تلفات ناشی از عملیات‌های نظامی اخیر اسرائیل از ابعاد و شدت بیشتری برخوردار بوده است. مقامات اسرائیلی این حملات را به‌عنوان اقداماتی برای بازدارندگی در برابر گروه‌هایی مانند حماس و حزب‌الله توجیه کرده‌اند، اما این رویکردها منجر به افزایش نارضایتی‌ها و اعتراضات در کشورهای عربی شده است. این وضعیت، به‌ویژه با توجه به حساسیت‌های تاریخی و اجتماعی منطقه، نگرانی‌های جدی در خصوص آینده امنیت و ثبات در منطقه به‌وجود آورده است.

سقوط سریع رژیم بعث در سوریه نشان‌دهنده بی‌ثباتی فزاینده در منطقه بود. زیاد داوود، عضو ارشد ابتکار خاورمیانه در دانشگاه هاروارد، طی گزارشی اشاره کرد که درگیری‌های جاری در غزه و لبنان می‌توانند خطرات سیاسی قابل توجهی به همراه داشته باشند: «این درگیری‌ها موجب افزایش خشم در خیابان‌های عربی شده است. از منظر تاریخی، پیامدهای جنگ 1948 تنها چهار سال بعد به‌طور کامل آشکار شد، زمانی که کودتای نظامی در مصر، نخستین بند بیانیه خود را به شکست در فلسطین مرتبط کرد. درس اصلی این واقعه این است که حتی اگر اوضاع امروز به‌نظر آرام و باثبات برسد، باید مراقب شرایط بالقوه بحران‌زای در حال شکل‌گیری بود».

اولین کودتای نظامی در سوریه پس از سال 1948 رخ داد، اما کودتای مهم‌تر در مصر در سال 1952 توسط جمال عبدالناصر و گروه «افسران آزاد» صورت گرفت. این گروه سلطنت و نفوذ بریتانیا را به‌عنوان عوامل اصلی شکست در فلسطین معرفی کردند. عبدالناصر به نماد مبارزه ضد استعماری و مقاومت در برابر نفوذ غرب تبدیل شد. ایده‌ها و مفاهیم او همچنان در دنیای عرب تأثیرگذار باقی مانده‌اند و به‌ویژه در شرایط کنونی، با افزایش احساسات ضدغربی در منطقه، اهمیت بیشتری یافته‌اند.

یکی از رویدادهای تاریخی مهم که تهدیدی جدی برای رهبران عرب به شمار می‌آمد، ترور انور سادات بود. در حالی که در غرب، سادات به‌عنوان شخصیتی شجاع که به دنبال برقراری صلح بوده، شناخته می‌شود، بسیاری در داخل مصر او را به‌عنوان رهبری می‌دیدند که برای جدا کردن کشورش از درگیری‌های منطقه‌ای، مسئله فلسطین را نادیده گرفت و از طریق توافق صلح با اسرائیل تلاش کرد تا مصر را از این مناقشه دور نگه دارد. محمد بن سلمان نیز پیش‌تر به‌طور غیرمستقیم اظهار کرده است که نمی‌خواهد سرنوشتی مشابه سادات را تجربه کند، به‌ویژه اگر تصمیم به عادی‌سازی روابط با اسرائیل بگیرد، بدون آنکه حقوق فلسطینی‌ها و برقراری دولت مستقل فلسطینی به‌طور کامل تأمین شود.

رهبران عرب آگاه هستند که نفوذ آن‌ها بر سیاست‌های دولت ترامپ محدود است، و همین محدودیت، چالش‌هایی برای متقاعد ساختن ترامپ به تغییر رویکردهایش به وجود می‌آورد. با این حال، ترامپ رابطه نزدیکی با محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، برقرار کرده است. این رابطه سبب شد که عربستان سعودی به‌عنوان مکان برگزاری نشست‌هایی برای آغاز مذاکرات صلح با ولادیمیر پوتین انتخاب شود. هدف از این نشست‌ها، پایان دادن به جنگ اوکراین بود. در این زمینه، عربستان سعودی باید از موقعیت خاص خود در منطقه استفاده کرده و ظرفیت‌های دیپلماتیک موجود را برای پیشبرد ابتکارات منطقه‌ای و تسهیل همکاری میان کشورهای منطقه به‌کار گیرد.

شرایط کنونی بیش از آنکه تنها یک توافق محدود برای عادی‌سازی روابط باشد، فرصت‌های قابل توجهی برای ایجاد تغییرات اساسی و پایدار در منطقه فراهم کرده است. نزدیکی موفق میان عربستان سعودی و ایران، این کشور را به عنوان یک بازیگر کلیدی برای میانجی‌گری در فرآیند صلح در خاورمیانه معرفی می‌کند. مصر و اردن نیز به‌عنوان ارکان اصلی این توافق منطقه‌ای جدید نقش خواهند داشت. این توافق می‌تواند به تدریج کشورهای دیگر منطقه، از جمله سوریه و لبنان، را نیز دربر بگیرد. عربستان سعودی، مصر و اردن با حمایت قطر و امارات متحده عربی می‌توانند یک طرح جامع تدوین کنند که به اجرای مرحله دوم آتش‌بس کمک کند و همچنین استراتژی منطقه‌ای را برای ارتقاء امنیت و رفاه کشورهای منطقه شکل دهد.

با اینکه دونالد ترامپ اعلام کرده است که برنامه‌های جابه‌جایی را بر فلسطینی‌ها یا کشورهای عربی تحمیل نخواهد کرد، رهبران عرب باید پیشگام شده و به دنبال یافتن راه‌حل‌های مؤثر برای بازسازی منطقه باشند تا از وقوع جنگ‌های جدید در آینده جلوگیری کنند. ابتکار عمل مصر، که در اجلاس سران عرب مطرح شد، می‌تواند گامی مثبت در این راستا باشد و فرصتی برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای ایجاد کند.

غرب آسیا در شرایط حساس و سرنوشت‌سازی قرار دارد که می‌تواند از این فرصت منحصر به فرد برای برقراری صلح بهره‌برداری کند یا اینکه به سوی بی‌ثباتی و بحران پیش برود. دستیابی به یک توافق منطقه‌ای نه تنها با منافع استراتژیک دولت ترامپ هم‌راستا است، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز رشد و پیشرفت در منطقه شود. این مسیر همچنین می‌تواند به کاهش بی‌ثباتی و جلوگیری از بحران‌هایی منجر شود که پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی به همراه دارد. چنین تحولات و تنش‌هایی می‌تواند ناآرامی‌های موجود را تشدید کرده و منطقه‌ای که پیش از این با جنگ دست و پنجه نرم کرده، بیش از پیش به سوی آشوب سوق داده شود. این وضعیت نه تنها ثبات منطقه‌ای را به خطر می‌اندازد، بلکه ممکن است بر ثبات اقتصادی جهانی نیز تاثیرات منفی بگذارد. برای دستیابی به این هدف، یکی از جنبه‌های مهم، حفظ آتش‌بس در غزه و رد هرگونه طرح پیشنهادی برای الحاق کرانه باختری است. تصمیماتی که اکنون اتخاذ می‌شود، آینده منطقه را رقم خواهد زد؛ آیا منطقه به سوی شکوفایی و ثبات گام خواهد برداشت یا به سمت بی‌ثباتی و آشوب پیش خواهد رفت.

 

 

 

 

 

 

 

 


اخبار مرتبط
سفر احتمالی فرستاده ویژه ترامپ به خاورمیانه
سه‌شنبه 1403/12/14 ساعت 11:44
سفر احتمالی فرستاده ویژه ترامپ به خاورمیانه
فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه در اظهاراتی با بیان اینکه یک هیات از سوی رژیم صهیونیستی در روزهای آینده به دوحه یا قاهره سفر خواهد کرد تا در مورد مرحله بعدی توافق آتش‌بس میان (رژیم) اسرائیل و حماس مذاکره کند.
سفر روبیو به خاورمیانه؛ بازتعریف نقش امریکا در منطقه
سه‌شنبه 1403/11/30 ساعت 09:29
عارف دهقاندار*
سفر روبیو به خاورمیانه؛ بازتعریف نقش امریکا در منطقه
محور اصلی سفر مارکو روبیو، وزیر خارجه جدید ایالات متحده به خاورمیانه را باید در تغییر چشمگیر سیاست امریکا در قبال اسراییل جست‌وجو کرد. برخلاف دوره جو بایدن که با وجود حمایت از اسراییل، انتقادهایی را نیز متوجه سیاست‌های نتانیاهو می‌کرد، دولت جدید ترامپ تصمیم گرفته است حمایت بی‌قید و شرط خود را از اسراییل اعلام کند.
نتانیاهو: خاورمیانه را تغییر می دهیم/ جنگ هنوز ادامه دارد
دوشنبه 1403/11/22 ساعت 20:42
نتانیاهو: خاورمیانه را تغییر می دهیم/ جنگ هنوز ادامه دارد
نخست وزیر رژیم صهیونیستی گفت: کسی که در برابر ما شمشیر بکشد نابود خواهد شد و ما خاورمیانه را تغییر خواهیم داد و جنگ هنوز تموم نشده است.
نظرات
آگهی تبلیغاتی

آخرین اخبار

کلید اولیه کنکور نوبت اول 1404 منتشر شد
قیمت روز سکه و طلا دوشنبه 15 اردیبهشت ماه 1404 + جدول قیمتها
ضرب و شتم معلم زرندی در کلاس درس
افزایش سقف‌ انتقال وجوه بانکی؛ بانک مرکزی یک گام جلوتر رفت
مدارس شیفت بعدازظهر تعطیل شدند؛ گرد و غبار در ایلام
بازگشت آلکاتراز؛ ترامپ به دنبال زندانی برای خشن‌ترین‌ها
تابستان بدون خاموشی؛ ادارات ملزم به استفاده از انرژی خورشیدی شدند
خبر خوش برای دانشجویان؛ بن کارت دانشجویی از راه رسید
کدام خانوارها از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه خارج خواهند شد؟
نورنما | نبرد غیر قابل باور خدنگ و مار!
وقتی که قالیباف از بیان حقیقت خجالت می کشد!
واکسن پنج‌گانه ایرانی؛ نماد اقتدار علمی در حوزه سلامت
پلنگ ماده و توله‌اش در املش دیده شدند + عکس
قیمت خودرو امروز 15 اردیبهشت 1404 + جدول قیمتها
حج؛ هندسه‌ای الهی برای نظم جهانی/ چرا رمز نجات امت، در طواف و رمی نهفته است؟
پرواز به دیار وحی آغاز شد؛ حج 1404 کلید خورد + فیلم
فرصت تازه برای اجاره‌نشین‌ها؛ شروع دوباره ثبت‌نام وام ودیعه
آخرین وصیت پاپ فقید برای کودکان مظلوم غزه
پایان کار طارمی در اینترمیلان؛ جدایی قطعی مهاجم ایرانی
«قاتل بی‌رحم» در واقع یک دانشجوی هنر بود!
جمکران میزبان تصمیم‌سازان کشور شد
درگیری نیمه‌شب در ایرانشهر
پایان کابوس پنج‌ساله؛ قلندرزهی در تور امنیتی گرفتار شد!
بازار جهانی نفت آتش گرفت!
فروش ویژه ایران خودرو در اردیبهشت؛تارا و دنا برای پرجمعیتها! +لینک ثبت نام
نبرد پیچیده ساحلی بازان ایران و پرتغال ؛ برد، یعنی بازی با برزیل! پخش زنده از ساعت 20
حسین یزدانی با دو مدال؛ ایران بر قله وزنه‌برداری + صحبت های یزدانی
رئال مادرید با برد سلتاویگو به استقبال الکاسیکو رفت+ خلاصه بازی و جدول
بقائی:سیاست ایران مبتنی بر حسن همجواری و دوستی با همه کشورهای منطقه است+فیلم
وقت گردگیری ویترین ملّی کتاب است
دو فوریتی | «شوگرها»به میدان می آیند هم «ددی» و هم «مامی»
زباله‌گردی در پایتخت زیر ذره‌بین مدیریت شهری قرار می گیرد
کارمزد کارت به کارت چقدر افزایش یافت؟
اعلام جزییات متناسب سازی، پرداخت حقوق و معوقات در اردیبهشت ماه
صرفه جویی تابستانی؛ ساعت ادارات تغییر می کند
تصادف مرگبار سحرگاهی در بزرگراه «امام علی»
برنامه مسابقات ورزشی و فوتبال امروز 15 اردیبهشت + پخش زنده
تاریخ جدید انتشار GTA 6 اعلام شد
وضعیت آب و هوا امروز 15 اردیبهشت +وضعیت استانها
جنگنده‌های آمریکایی جنوب صنعاء را هدف قرار دادند +فیلم
ایدئولوژی، بروکراسی و شطرنج قدرت
پیش‌فروش ایران خودرو برای فصل پاییز آغاز شد
جهانی شرمسار گرسنگان غزه!
انفجارهای کندرو
یمن در اقدامی کم سابقه آسمان اسرائیل را بست!
غیر حضوری شدن مدارس 14 شهرستان به علت گرد و غبار
ترمز خودروهای وارداتی با عوارض 2.4 برابری کشیده شد
سوپرگل آنتونی به اسپانیول در دقیقه 90+فیلم
پاسخ معنادار وزیر دفاع به تهدیدات واشنگتن؛ همه پایگاه‌های آمریکا در منطقه هدف مشروع است
رونمایی از موشک قاسم بصیر، کابوس سامانه تاد + فیلم