نورنیوز-گروه اجتماعی: در حالی که میزان ابتلا به طور کلی در حال کاهش است اما آمار این سازمان حکایت از آن دارد که موارد ابتلا در بین جوانان رو به افزایش است.
دکتر «دیردر کوهن»، مدیر برنامه سرطانشناسی دستگاه گوارش برای سیستم سلامت «مونت سینای» در آمریکا و دانشیار پزشکی میگوید: این سرطان در صورت تشخیص زودهنگام قابل درمان است و مهم است که هر گونه علامتی را به پزشک خود اطلاع دهید.
در ادامه این مطلب آنچه باید در مورد سرطان روده بزرگ بدانید، آمده است:
سرطان روده بزرگ چیست؟
سرطان روده بزرگ یک اصطلاح کلی برای سرطانهای کولون یا پسروده و راستروده یا رِکتوم است، اگرچه این سرطانهای جداگانه به طور متفاوتی درمان میشوند. کولون و رکتوم بخشهایی از روده بزرگ هستند که راست روده در انتهای کولون قرار دارد.
دکتر «درک ابنر»، متخصص گوارش «مایو کلینیک» در روچستر در مینه سوتای آمریکا میگوید: در برخی موارد، سرطان در هر دو محل ظاهر میشود.
آیا سرطان روده بزرگ قابل پیشگیری است؟
کوهن میگوید هیچ راهی برای تضمین پیشگیری از سرطان روده بزرگ وجود ندارد و میتواند یک اتفاق تصادفی باشد. اما اجتناب از سیگار کشیدن و مصرف الکل میتواند خطر ابتلا به آن را کاهش دهد.
او همچنین بر اهمیت یک رژیم غذایی سالم که شامل مقدار زیادی میوه و سبزیجات و اجتناب از گوشتهای فرآوری شده مانند هات داگ و بیکن است، تأکید میکند.
طبق اعلام انجمن سرطان آمریکا، مصرف زیاد گوشت قرمز نیز با خطر بالاتر ابتلا به سرطان روده بزرگ مرتبط است. یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ که در مجله Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention منتشر شد، نشان داد افرادی که بیشترین میزان مصرف گوشت قرمز را دارند، ۳۰ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند. در همان مطالعه، افرادی که بیشترین میزان مصرف گوشت فرآوری شده را داشتند، ۴۰ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری بودند.
علاوه بر انواع میوهها و سبزیجات با رنگ روشن، دکتر ابنر مصرف گوشت بدون چربی و مواد غذایی با فیبر بالا را نیز به بیماران خود توصیه میکند.
کوهن میگوید ورزش نیز یکی دیگر از عوامل مهم در کاهش خطر است. همچنین ممکن است خطر عود بیماری را کاهش دهد. یک مطالعه که در سال ۲۰۲۵ در مجله پزشکی نیوانگلند منتشر شد، نشان داد که یک برنامه ورزشی سه ساله ساختار یافته منجر به «بقای بدون بیماری به طور قابل توجهی طولانیتر» و بقای کلیِ طولانیتر میشود.
سرطان روده بزرگ میتواند ارثی باشد و برخی از سندرمهای ژنتیکی مانند «سندرم لینچ» با آن مرتبط هستند.
کوهن میگوید: اگر کسی خویشاوند درجه یک یا سابقه خانوادگی قوی دارد، باید برای آزمایش ژنتیک به یک مشاور ژنتیک مراجعه کند و در سنین پایینتر برای کولونوسکوپی در نظر گرفته شود.
ارتباط بین التهاب و سرطان روده بزرگ چیست؟
به گزارش روزنامه «گاردین»، التهاب مزمن یک عامل خطر برای سرطانهای مختلف از جمله سرطان روده بزرگ است. عوامل ایجاد التهاب مزمن متفاوت است. به عنوان مثال، بیماری التهابی روده و بیماری کرون هر دو از عوامل خطر ابتلا به سرطان به دلیل التهاب طولانی مدت هستند.
کوهن توضیح میدهد که التهاب مزمن مرتبط با مصرف الکل و غذاهای فوق فرآوری شده نیز میتواند منجر به افزایش خطر شود.
ابنر نیز میگوید: رابطه بین سرطان روده بزرگ و التهاب هنوز در حال بررسی است. اما این احتمال وجود دارد که التهاب باعث تولید رادیکالهای آزاد شود که مولکولهای ناپایداری هستند که باعث آسیب به DNA میشوند.
آیا سرطان روده بزرگ شایعتر میشود؟
به طور کلی، آمار سرطان روده بزرگ در حال کاهش است که با افزایش تلاشهای غربالگری مرتبط است. ابنر میگوید در سالهای اخیر، تلاشی برای افزایش آگاهی در مورد این بیماری صورت گرفته است. با این حال کوهن میگوید: نکته قابل توجهی که شاهد آن هستیم، افزایش نجومی سرطان روده بزرگ در افراد زیر ۵۰ سال و زیر ۴۰ سال است.
طبق گزارش انجمن سرطان آمریکا، میزان ابتلا به سرطان روده بزرگ برای افراد زیر ۵۰ سال از سال ۲۰۱۰ سالانه حدود ۳ درصد افزایش یافته است. میزان مرگ و میر ناشی از سرطان روده بزرگ نیز از سال ۲۰۰۵ سالانه یک درصد در افراد زیر ۵۰ سال افزایش یافته است.
کوهن میگوید مشخص نیست که چرا این افزایش رخ میدهد و عوامل بالقوه - مانند غذاهای فوق فرآوری شده، نوشیدنیهای شیرین و گوشتهای فرآوری شده - در دست بررسی هستند.
در برخی مطالعات، تجویز بیشتر آنتیبیوتیک در دوران کودکی با خطر بالاتر ابتلا به سرطان روده بزرگ مرتبط دانسته شده است. تحقیقات دیگر هیچ مدرکی مبنی بر افزایش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ در دوران بزرگسالی پیدا نکردهاند.
کوهن میگوید: این واقعیت که این بیماری با چنین میزان بالایی در افراد جوانتر در حال افزایش است، نشان میدهد که تغییراتی در محیط زیست رخ داده است.
علائم سرطان روده بزرگ چیست؟
سرطان روده بزرگ میتواند بدون علامت باشد، بنابراین غربالگری مهم است.
علائم میتواند شامل خون در مدفوع یا تغییر در الگوی مدفوع مانند یبوست یا اسهال مکرر یا چند ماهه باشد. کوهن میگوید کاهش وزن ناگهانی یا درد شکم نیز میتواند نشانهای باشد که باید با پزشک خود صحبت کنید.
ابنر میگوید بیماران ممکن است از مطرح کردن این علائم خجالت بکشند، اما بحث در مورد این عوامل طبیعی است.
او میگوید: مهم است که ارائه دهندگان خدمات درمانی شما از هر چیزی آگاه باشند تا در صورت نیاز به اقدامات بعدی، بتوانیم آنها را هدایت کنیم.