پایان انحصارگری در مناصب دولتی

نورنیوز- گروه سیاسی: بعد از انتصاب عبدالکریم حسین زاده، از چهره های سیاسی کرد اهل سنت به عنوان معاون امور توسعه روستایی و مناطق محروم رئیس حمهور، حالا وزیرعلوم هم محمد نبی شهیکی، از چهره های علمی بلوچ و اهل سنت را به معاونت فناوری و نوآوری این وزارتخانه منصوب کرده است. در تاریخ سیاسی جمهوری اسلامی ایران  اولین کرد اهل سنت که به هیات دولت راه پیدا کرده عبدالکریم حسین زاده است. محمد نبی شهیکی هم احتمالا اولین  بلوچ  اهل سنت است که به معاونت یک وزارتخانه رسیده است.

این انتصاب ها که در راستای عمل به شعار وفاق ملی، و وفاداری  مسعود پزشکیان له وعده هایش می باشد با استقبال فراوان همراه شده است چنانکه تحلیل گران مسائل قومی و مذهبی، این انتصاب ها را اقداماتی مناسب در مسیر کوتاه شدن آنچه دیوار بی اعتمادی و تبعیض خوانده می شود یا تقویت و تحکیم انسجام ملی، ارزیابی کرده اند. رئیس جمهور اگر چه پیش از این وعده استفاده از توانمندی های همه جریان های سیاسی و قومیت ها را داده بود اما این وعده، پسوند یا شرط مهمتری هم داشت به نام «شایستگی». در حقیقت التزام به معیار  توانمندی و شایستگی، این شائبه را که انتصاب های یاد شده اقداماتی فرمایشی و صوری یا حتی «تبعیض مثبت» برای بدست آوردن دل هموطنان اهل سنت است منتفی می کند.

عبدالکریم حسین زاده سابقه نمایندگی مردم نقده در مجالس نهم و دهم را در کارنامه خود دارد. او در مجلس دوازدهم هم برای سومین بار به مجلس راه یافت. حضور چندین ساله او در کمیسیون عمران مجلس، هم مؤیّد شایستگی او در انجام وظایف سازمانی است، و هم پشتوانه مناسبی برای موفقیت او در مسئولیت جدید. همین شایستگی، او را در لیست وزرای پیشنهادی برای وزارت راه و شهرسازی هم قرار داده بود. محمد نبی شهیکی هم در عین جوانی، کارنامه پر باری به لحاظ علمی و سوابق اجرایی دارد. او با مدرک دکترای اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی، استاد تمام گروه اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان است و بر اساس گزارش های منتشر شده از سال ۱۳۹۳ تا کنون رئیس پارک علم و فناوری سیستان و بلوچستان بوده است. این نخبه بلوچ همچنین نشان «سرو شایستگی» مدیریت پارک‌های علمی ایران و لوح موفق‌ترین پارک علم و فناوری کشور را برای ایجاد یکی از بزرگترین پارک‌های فناوری منطقه‌ای به متراژ ۲۲ هزار هکتار فضای کاری و کمک به شکل گیری و استقرار بیش از ۳۰۰ واحد دانش بنیان، فناور و استارتاپی دریافت کرده است.  بنابراین چنین انتصاب هایی مصداق بارزی از توجه به عدالت قومیتی و احترام به شایستگی و توانمندی هموطنان قطع نظر از قوم و مذهب است. پیش بینی می شود که همین رویه پسندیده در دیگر وزارتخانه ها یا استانداری ها و فرمانداری ها هم جاری شود. تحقق چنین رویه ای ضمن اینکه عمل به وعده های مسعود پزشکیان در راستای وفاق ملی و شعار "همه با هم برای ایران" است، ضامن تحکیم امنیت ملی و نیز زمینه ساز احیای سرمایه اجتماعی در کشور است. هرقدر مرزهای موهوم، عارضی و عاریتی در کسب کرسی های ارشد مدیریتی حذف شود، انسجام ملی تحکیم، و شکاف های احتمالی میان دولت و ملت ترمیم خواهد شد.

طبیعی است که به لطف توسعه سطح آموزش عالی در جمهوری اسلامی، هموطنانی از همه قومیت ها و مذاهب و مناطق کشور، فرصت حضور در مسئولیت های اجرایی را پیدا کرده اند. از همین منظر به نظر می رسد منتصبان یاد شده علاوه بر انجام وظایف محوله در حوزه کاری خود، حتما مسئولیت مضاعف دیگری را نیز پیش روی خود دارند. آنها در آغاز مسیری هستند که عملکردشان می تواند تاثیر ایجابی یا سلبی در تقویت یا تضعیف این راه داشته باشد. همچنانکه کارنامه و سوابق اجرایی و علمی آنها منجر به کسب مسئولیت هایی مهم شده است، برون داد کار آنها نیز بی شک می تواند برخی تنگ نظری ها یا تابوهای به غلط ساخته شده درباره قومیت ها را بیش از پیش باطل کند و قاعدتا راه را برای حضور بیشتر هموطنان از قومیت ها و مذاهب مختلف در مسئولیت ها هموار تر کند.

 بی تردید خود این مدیران،  بیش از هر کسی نسبت به برخی حساسیت های درست یا نادرست نسبت به قومیت ها، چه در افواه عمومی چه نزد مسئولان حاکمیتی، اطلاع دارند. لذا ماموریت یا مسئولیت سنگینی بر دوش آنهاست تا بطلان برخی حساسیت های نادرست را در عمل ثابت کنند و برخی حساسیت های از سر دلسوزی یا کم اطلاعی را نیز با گفت و گو و تبیین واقعیت ها بر طرف سازند.

در سال های گذشته به دلایل مختلف و از جمله وجود برخی تنگ نظری ها یا همان حساسیت های نادرست و عدم استفاده از توانمندی های قومیت ها، زمینه برای تبلیغات سوء علیه نظام و دامن زدن به شکاف های قومیتی از سوی مخالفان فراهم شده است. حال آنکه نگاه رهبر معظم انقلاب نسبت به قومیت ها با آنچه در خبرسازی ها و تحلیل های اختلاف برانگیز برجسته است، بسیار فاصله دارد. ایشان تنوع قومیت ها را یک فرصت برای کشور می دانند و بر استفاده از روحیه قومی برای پیشرفت ملی تاکید می کنند. چنانکه 27 اردیبهشت ماه 1388 در دیدار با استادان و دانشجویان استان کردستان می فرمایند: «هر قومی از اقوام ایرانی، چه کرد، چه فارس، چه تُرک، چه بلوچ، چه عرب، چه ترکمن، چه لُر، سعی کند با همان روحیه  قومی در جهت پیشرفت ملی، نه صرفاً پیشرفت قومی، گام های بلندتری بردارد.»

 در حقیقت در چارچوب نگاه رهبری و نظام، تنوع قومی در حکم تنوع توانمندی های قومی ذیل مفهوم کلی تری به نام هویت ملی است و بسیج یا استفاده از ظرفیت های قومی، راهکاری برای توسعه ایران اسلامی است: «سنت های مختلف، آداب و عادات مختلف و استعدادهای گوناگون و متنوع، یک فرصت است که اجزای گوناگون این ملت بتوانند یکدیگر را تکمیل کنند؛ با مراودات درست و با همزیستی و اتحاد کامل. برای ملت ما این یک افتخار است که چنین نگاهی به مسئله ی تنوع اقوام دارد. علت هم این است که اسلام منبع الهام این نظام است و در این نگاه اسلامی، بین نژادهای مختلف و زبان های مختلف، ولو از ملت های گوناگون، تفاوتی نیست؛ چه برسد به اقوام مختلف در میان یک ملت.» ( بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار مردم استان کردستان 22/2/1388 )

بنابر این شایسته است که هموطنان اهل سنت که مصدر مسئولیت های جدید شده اند یا خواهند شد، همزمان که در جهت انجام مطلوب مأموریت های کاری خود و کسب کارنامه قابل دفاع تلاش می کنند، نسبت به برخی حاشیه سازی های احتمالی که تنوع قومیتی را از چارچوب «فرصت» به زمینه ای برای اختلاف افکنی و تفرق می کشاند، اهتمام و دقت داشته باشند. باشد که تجربه قابل دفاع حضور نمایندگان قومیت ها در مجلس شورای اسلامی و  نیروهای مسلح حالا با تجربه موفقی در دولت هم همراه شود و به دیگر نهادها سرایت یابد.

اقتدار ایران برخاسته از ساختار متکثر قومی، زبانی، مذهبی اش است. تجربه تاریخی ایران، نشان می دهد که این کثرت، همواره ذیل مفهومی تحت عنوان منافع ملی، به وحدت رسیده است. هرقدر اجزاء این ساختار چند بعدی قدرت بیشتری داشته باشد، اقتدار ایران تقویت خواهد شد و وفاق و انسجام ملی، عمق و استحکام بیشتری خواهد یافت. سنتی که در دولت چهاردهم در حال شکل گیری است، شراکت همه اقوام و مذاهب و مناطق کشور را در قدرت مرکزی بیشتر می کند و امنیت ملی ایران را در موقعیت مستحکم تری قرار می دهد.